گاه‌شمارى اهل قم نه تنها نام ماه‌هاى فارسى همچنان در قم معمول بوده ، بلكه تاريخ مورد عمل آنها يعنى اعراب قم هم تاريخ يزدگردى بوده است . در تاريخ قم روز ورود عبد الله و احوص « 1 » پسران سعد بن مالك بن عامر اشعرى به قم چنين بيان شده است : روز شنبه ماه فروردين روز نوروز سنهء اثنتين و ثمانين از تاريخ پادشاه شدن يزدجرد بن شهريار و سنهء اثنتين و ستّين فارسيّة از هلاك و زوال يزدجرد و آن تاريخ است مستعمل به قم معروف به نزديك ايشان . وى پس از اين دو تاريخ ، تاريخ هجرى را به « سنهء اربع و تسعين هجريه » ذكر كرده است . « 2 » نامهاى سى روزهء فارسى در فارس هنگامى كه مقدسى بشّارى در قرن چهارم هجرى از فارس ديدن كرد ، در آنجا گذشته از تاريخ شمسى و ماه‌هاى فارسى هنوز در ديوانها به جاى نام روزهاى هفته همان نامهاى سىگانهء فارسى كه هر روزى را نامى بوده است به كار مىرفته و مقدسى مقدارى از آن نامها را بدين ترتيب نقل كرده است : « هرمز - بهمن - ارديبهشت - شهريور - اسفند ارمذ - خرداذ - مرداذ - ديباذر - ( دى به اذر ) - آذر - آبان - خور - ماه تير - جوش - ديبمهر - ( دى به مهر ) - مهر - سروش - رشن - فروردين بهرام - رام - باد . » « 3 » و نه تنها در ديوانها بلكه گاهى در تاريخهاى اسلامى هم در بعضى از

--> ( 1 ) . اين دو نفر نخستين پايه‌گذاران استيلاى عرب اشعرى بر قم بودند . ( 2 ) . تاريخ قم ، ص 242 . ( 3 ) . احسن التقاسيم ص 441 و 442 - در اين صورت نام روزها از اول تا بيست و يكم ماه آمده است . نام روزها از بيست و دوم تا سىام نيز بدين ترتيب بوده كه از الآثار الباقية بيرونى تكميل مىشود . « دى بدين - دين - ارد - اشتاذ - اسمان - زامياد - مارسفند - انيران » ( الآثار الباقية ، ص 43 ) . در صفحهء 1344 از جلد دوم مروج الذهب پلّا نام همهء سىروز ذيل عنوان فى ذكر ايام الفرس آمده است .